امنیت زیستی در مزارع پرورش طیور بر پایه شناسایی و رفع منابع آلودگی ( قسمت دوم )

این مقاله حاوی قسمتهای متنوعی است که اطلاعات مختصری را نسبت به شناسایی منابع آلودگی در مرغداریها و راههای مبارزه با آنها بیان میکند .

رفع آلودگی :

رفع آلودگی شامل یک سری عملیات است که با هدف رفع تمامی منابع آلاینده و نابودی عوامل بیماریزایی باقیمانده در محل انجام می شود ضد عفونی کردن محیط نیز یکی از مراحل مجموعه عملیات رفع آلودگی به شمار می آید.

ضد عفونی سالن و خالی ماندن آن بین دورههای پرورشی ضدعفونی کردن شامل عملیاتی است که با هدف نابودی میکرواورگانیسم های موجود در محیط خارجی انجام می پذیرد. ضدعفونی سالن و سایرمکانهای مرغداری پس از خروج پرندگان از سالن ضروری است نه تنها به این علت که از بروز مشکلات بهداشتی جلوگیری می کند بلکه بر بهره وری تولید و کیفیت محصولات تولیدی نیز می افزاید (بطور مثال یک گرم از غبار مرغداری حاوی۲۰۰هزار تا ۸۰۰ هزار کولی باسیل است و یک گرم از یستر مرغد اری حاوی ۹/۷ میلیارد کلی باسیل است ).

هدف از ضدعفونی حفاظت از پرندگان در برابر دونوع حمله میکروبی است :

          بیماریهای عفونی اختصاصی (ویروسی ، قارچی ، باکتریایی ) که سبب بروز مشکلات بهداشتی می شوند ایمنی ناقص در پرندگان جوان یا عدم واکسیناسیون و استرس ناشی از شروع رشد همگی عواملی هستند که موجبات بروز بیماریها را فراهم میسازند.

  فلورمیکروبی موجود امروزه با پرورش متراکم طیور اهمیت بسیاری یافته است . تاثیر فلور میکروبی معمولا” به صورت کاهش در تولید وکیفیت محصولات تظاهر مییابد. وضعیت ظاهری سلامت پرندگان ارتباطی با این فلور میکروبی ندارد.

برنامه ضد عفونی که پس از تخلیه طیور از سالن صورت میگیرد باید شامل دوسری عملیات زیرمیباشد:

۱- حذف منابع و مخازن میکرواورگانیسم ها از طریق انجام روشهای پاکیزه سازی و نابودی حشرات   

 و جوندگان.

 ۲- رفع آلودگی که شامل موارد زیر است :

·         بکارگیری اولیه ضد  عفونی کننده پس از پاکیزه سازی

·         خالی گذاشتن سالن میان دورههای پرورشی پیاپی.

·  ضد عفونی ثانویه با استفاده از گاز یا اسپری کردن پیش از ورود  جوجه های جدید به سالن    

 حذف منابع و مخازن میکرو اورگانیسم ها :

پاکیزه سازی

بلافاصله پس از تخلیه پرندگان باید بستر و کلیه و سایل قابل حمل و نقل را به بیرون سالن انتقال داد . بستر را باید در مرکز سالن روی هم انبار نمود و پس از سم پاشی و از بین بردن حشرات داخل آن به خارج از  سالن در منطقه خاصی که تا حد امکان دور از سالنها قرار دارد ، انتقال داد و روی آن را پوشانید. پاکیزه سازی حاشیه مرغداریها نیز نباید فراموش شود ( سقف دیوارههای خارجی  ، فاضلاب و دستشوییها ).

پس از انجام اعمال فوق ، باید پاکیزه سازی سالن را در دو مرحله آغاز نمود :

          خیساندن موجب نرم شدن کثافات قدیمی و خشک و آماده شدن محیط به منظور شستشو می گردد . این مرحله حداقل باید بیست دقیقه به طول انجامد تا تاثیر و کارآیی لازم را داشته باشد.

  شستشو با آب پر فشار برای تمامی سطوح و وسایل موجود ، تمامی کثافات و ضایعات آلی را که مخزن اصلی آلودگی به شمار می روند از بین می برد . به عنوان روش جایگزین می توان از آب داغ و پرفشار یا بخار استفاده نمود.

در تمامی این عملیات ، کیفیت آب مصرفی از اهمیت فوق العاده برخوردار است و باید مورد بررسی قرار گیرد ( سازگاری با مواد شوینده ، قابلیت ایجاد کف )

 برنامه کنترل حشرات

هدف از این عملیات نابودی انگلهای خارجی به ویژه مایتهای قرمز ( Red Mites ) و حشرات همچون سوسکهای بستر و مگسها است . مایتهای قرمز که از انواع خونخوارند در مرغان مادر موجب کاهش میزان تولید تا سی درصد می گردند.این مایتها در شکافها و درزهای موجود در سالن زندگی میکنند و منابع مهمی برای سالمونلاها می باشند. سوسکهای بستر مواد عایق موجود را نیز از بین می برند و به عنوان حاملان بسیاری از بیماریهای ویروسی (مارک ، گامبورو ، نیوکاسل ) و بیماریهای باکتریایی ( سالمونلوز و کلی باسیلوز ) مطرح هستند. مگسها نیز از جمله مواردی هستند که علاوه بر انتقال آلودگی به عنوان یک عامل ایجاد استرس نیز مطرح هستند.

حشره کشها و کنه کشها را می توان به روش اسپری یا مه پاشی گرم (Thermonebulisation ) یا گازدهی ( Fumigation ) به کار گرفت. اینها را نباید با ترکیبات ضدعفونی کننده مخلوط نمود ( مگر آنکه شرکت سازنده توصیه کرده باشد ) . ترکیبات فوق عموما زمانی مصرف می شوند که سالن خالی است. اما اگر آلودگی بسیار شدید باشد می توان این کار را درطول دوره پرورش نیز انجام داد به شرطی که از اسپری کردن برروی پرندگان و تخم مرغها در مرغان تخمگذار تا حد امکان پرهیز شود.

برای کنترل مگسها نیز می توان از چهار گروه حشره کش که ذیلا به آنها اشاره می شود استفاده نمود :

  اسپریهای رسوبی : اینها با فشار کم به صورت غبار اسپری  می شوند و تمام سطوح را خیس می کنند ولی دقیقا قبل از آنکه بر روی سطوح جاری شوند اسپری قطع می شود . این مواد با ظهور اولین مگسها در بهار بکار می روند و در تمام فصول به هنگام افزایش جمعبت مگسها مجددا استفاده می شوند . هنگام استفاده از این حشره کشها باید از اسپری بر روی پرندگان ، دان ، آب آشامیدنی و تخم مرغها اجتناب کرد . از حشره کشهایی که می توان به این روش  هم در خارج سالن و هم در داخل سالن استفاده نمود نیلد و استیروفوس می باشد.

   طعمه ها : طعمه ها وقتی به همراه سایر تلاشها برای کنترل مگسها بکار برده می شوند بسیار موثر خواهند بود . طعمه ها را باید در جاهایی بگذارند که در دسترس پرندگان و حیوانات دیگر نباشد . طعمه ها را یا به صورت آماده برای مصرف عرضه می کنند و یا خریدار باید آنرا با افزودن مقداری شکر آماده مصرف کند. محلهایی که طعمه گذاری می شوند معمولا محل تجمع مگسهای کشته شده خواهند بود . این مواد حشره کش معمولا از ترکیب متومیل ( Methomyl ) با مواد مورد توجه مگس یا دی کلروفوس ( Dichlovos ) و یا نیلد ساخته می شوند.

  لاروکشها : این مواد شیمیایی تنها برای کنترل لارو مگسها که در نقاط مرطوب بسر می برند مفید هستند.استفاده مرتب از لاروکشها بر اساس یک برنامه منظم توصیه می شود زیرا تاثیر آن مورد تردید بوده و احتمال مقاوم شدن به این مواد شیمیایی وجود دارد . هزینه این برنامه خیلی زیاد خواهد بود و از همه مهمتر اینکه دشمنان مگسها نیز به این طریق از بین می روند . دی متوات و استیرفوس بعنوان مواد شیمیایی لاروکش مصرف می شوند.

  اسپری در فضا : این مواد قادرند که تعداد زیادی از مگسهایی را که در اطراف سالنهای مرغداری بسر می برند بسرعت از بین می برند . آنها همچنین می توانند مگسهایی را که در یک فضای بسته مثل اتاق تخم مرغ جمع شده اند به سرعت بکشند. اسپری در فضا تاثیرات رسوبی نخواهد داشت . به این منظور از دی کلروفوس یا پیرترین به اضافه پی پرونیل بوتوکساید استفاده می کنند.

برای کنترل جربها و شپشها روی بدن طیور حشره کشهای متفاوتی وجود دارد . چون بدن پرندگان از پر پوشیده شده است ، نفوذ حشره کشها به ناحیه حضور حشرات بسیار مشکل است. اسپری با فشار زیاد لازم است بکار رود و توصیه می شود که اسپری یک گالن حشره کش برای ۷۵ قطعه در نظر گرفته شود. مواد شیمیایی که بدین منظور استفاده می شوند عبارتند از : پریمترین ، کارباریل ، مالاتیون و استریفوس به اضافه دی کلروفوس.

کارباریل را نباید در فاصله های کمتر از چهار هفته استفاده کرد چون مقاومت تخم حشرات نسبت به حشره کش زیاد خواهد شد. توصیه می شود حشره کشها را هر از چند گاه تغییر دهند تا ایجاد مقاومت در حشرات نسبت به آنها کمتر شود.برای پیش گیری از سریع سوسک بستر باید لاشه پرندگان تلف شده و غذای مرطوب یا کپک زده به سرعت از داخل مرغداری به خارج از آن انتقال داده شود . از نگهداری کود در حاشیه دیوار خارجی سالنها خود داری نمایید. پس از خروج پرندگان از سالن ، به دقت تمامی بستر ، کثافات و ذرات آلی را از سالن خارج کنید چرا که ممکن است حاوی تخم یا لارو باشند. سعی کنید بلافاصله پس از خروج طیور از سالن و در حالیکه سالن هنوز گرم است اقدام به از بین بردن حشرات نمایید

مرجع:سایت farmna.ir

درباره administrator